Volgens een rapport uit 2021 wil 75% van de ouderen in Nederland zo lang mogelijk in hun huidige huis en buurt blijven wonen. De meeste van deze volwassenen blijven liever in hun eigen huis wonen met hulp van familieleden of een professionele zorgverlener dan dat ze verhuizen naar een woonzorgcentrum. Voorzieningen voor begeleid wonen zijn duur, terwijl de kosten voor een verpleeghuis gemiddeld meer dan een jaar bedragen. Thuis ouder worden heeft dus niet alleen de voorkeur van senioren, maar is op de lange termijn ook een meer kosteneffectieve optie. De beste manier om met succes thuis te blijven wonen is door je huis aan te passen aan de behoeften die met het ouder worden gepaard gaan. In de volgende paragrafen bespreken we deze verschillende behoeften en hoe je een huis kunt verbouwen om eraan te voldoen.
Omdat de populatie van oudere volwassenen blijft groeien, zijn woningaanpassingen een belangrijke factor om mensen in staat te stellen “thuis te blijven wonen”. Aanpassingen aan iemands omgeving zijn van het grootste belang om iemands veiligheid en onafhankelijkheid te garanderen.
Begin met de punten die je snel en met de minste kosten kunt oplossen. Vaak zijn struikelblokken de grootste obstakels voor senioren in huis. Met een paar kleine aanpassingen kun je al een heel eind komen met het maken van een veiligere omgeving. Je kan natuurlijk ook denken aan een prefab mantelzorgwoning.
Hier zijn 12 thuisaanpassingen om ouder te worden.
1. Voeg meer verlichtingsarmaturen toe en verhoog het wattage van de lampen
Een van de grootste (en meest onverwachte) risico’s voor oudere volwassenen thuis is slechte verlichting. Naarmate we ouder worden, hebben we moeite met zien bij schemerige verlichting. Aanpassingen aan je woning die je zou kunnen overwegen zijn het gebruik van lampen met een hoger wattage; dit helpt om de kamer helderder te maken zonder dat je meer armaturen hoeft toe te voegen. Richt je ook op het inbouwen van meer directe taakverlichting op de plekken waar je de meeste tijd doorbrengt, zoals de douche, bij het aanrecht en boven je bed.
2. Voeg nachtlampjes toe
Licht is vooral ’s nachts belangrijk, dus voeg overal in huis insteekbare nachtlampjes toe zodat je kunt zien waar je naartoe gaat. Deze eenvoudige aanpassing voor senioren is vooral belangrijk in de badkamer en keuken als je vaak wakker wordt om naar het toilet te gaan of een middernachthapje te eten.
3. Installeer lichtschakelaars met tuimelschakelaars
Vaak bestaat thuiszorgapparatuur voor bejaarde ouders uit kleine dingen die een grote impact hebben. Een klusjesman of elektricien kan lichtschakelaars met drukknoppen installeren. Deze schakelaars vereisen minder inspanning en zijn gemakkelijker te gebruiken dan tuimelschakelaars. Als je bijvoorbeeld je handen vol hebt, kun je het licht met je elleboog of schouder aandoen. Dit is een gemakkelijke quick-fix woningaanpassing voor ouder worden.
4. Zorg goed voor je trap
Een van de belangrijkste aanpassingen voor senioren is het aanpassen van de trap. Trappen kunnen het gevaarlijkste deel van het huis zijn vanwege smalle of steile treden, gladde vloeren en ongelijke drempels. Een kleine struikeling kan veel schade aanrichten. Zorg ervoor dat je trap stevige leuningen heeft die over de hele lengte van de trap lopen. (Dit geldt ook voor treden buitenshuis.) Als je overstapt op een rollator of rolstoel, overweeg dan om een traplift te installeren, een nuttig thuiszorgmateriaal voor ouderen met mobiliteitsproblemen.
5. Voeg zwenkvrije scharnieren toe aan deuren
Als je je deuropeningen niet wilt verbreden, maar wel wat extra bewegingsruimte nodig hebt, is een andere aanpassing voor senioren om te overwegen om de standaardscharnieren van je deur te vervangen door zwenkvrije scharnieren. Deze zorgen ervoor dat de deur volledig vrij kan draaien van de deuropening, wat ongeveer 1,5“ tot 2” extra vrije ruimte kan opleveren.
6. Verminder rommel
Er is een reden waarom minimalisme nu zo populair is: omdat rommel slecht kan zijn voor je geestelijke en lichamelijke gezondheid. Studies tonen aan dat rommel onze geestelijke gezondheid en ons welzijn kan beïnvloeden. Bovendien, hoe meer rommel er is, hoe groter de kans dat je ergens tegenaan stoot en gewond raakt. Het maakt het ook moeilijker om spullen te vinden die je zoekt, wat belastend kan zijn voor je lichamelijke gezondheid.
Dit betekent niet dat je je favoriete snuisterijen of nostalgische elementen moet wegdoen. Richt je liever op het wegdoen van spullen die alleen maar ruimte innemen. Denk hierbij aan oude kleren, onnodige meubels en extra apparaten die je niet gebruikt. Een schoon huis zal veel comfortabeler aanvoelen – en het zal veiliger zijn.
7. Reorganiseer
Soms gaat het bij aanpassingen aan seniorenwoningen niet om het kopen van speciale thuiszorgapparatuur voor ouderen, maar om het reorganiseren van je ruimte. Als je aan het opruimen bent, organiseer dan je opbergruimtes zodat ze toegankelijker zijn. Bewaar geen zware spullen op hoge planken die op je kunnen vallen. Zet spullen die je het meest gebruikt vooraan, zodat je er makkelijk bij kunt.
8. Maak paden rond je huis vrij
Nu je minder rommel hebt, moet je ervoor zorgen dat er geen spullen in de paden rond je huis liggen. Je wilt ten minste drie meter brede paden door elke kamer, zodat je gemakkelijk kunt manoeuvreren. Dit kan betekenen dat je meubels moet herschikken, elektrische snoeren moet verplaatsen (die een struikelgevaar kunnen vormen) en dat je weg moet gooien.
9. Installeer slimme functies
Een van de beste ontwikkelingen op het gebied van thuiszorgapparatuur voor ouderen zijn slimme thuisapparaten. Thuisbewakingssystemen, slimme deursloten, videodeurbellen en temperatuurregelaars kunnen je veiligheid en levenskwaliteit verbeteren. Je kunt ook apparaten met een spraakgestuurde persoonlijke assistent overwegen, waarmee je de verlichting, tv, thermostaat en andere functies van je huis met je stem kunt bedienen.
Een van de beste eigenschappen van dit soort aanpassingen voor senioren is dat je zelfs je thermostaat en verlichting op een timer kunt zetten. Doe je lichten elke avond op hetzelfde tijdstip aan zodat je beter kunt zien. Verwarm je huis ’s avonds. Of je kunt zelfs de tv automatisch aan laten gaan om je te verwelkomen als je thuiskomt!
10. Gooi je vloerkleden weg
Aankleedkleden zijn een groot struikelgevaar. Vervang vloerkleden door antislipvloeren of antislipmatten. In natte ruimtes zoals de badkamer en de keuken zijn slipvaste matten een gemakkelijke manier om je huis aan te passen en het makkelijker te maken om ouder te worden.
11. Heroverweeg je badkamer
De badkamer is waar we veel belangrijke aanpassingen voor thuis zien om ouder te worden. Volg de onderstaande tips om je badkamer toegankelijker en comfortabeler te maken:
- Voeg een douchestoel toe
- Overweeg een verhoogde toiletbril en een veiligheidsframe.
- Bevestig een afneembare douchekop zodat je de douchekop naar beneden kunt trekken om beter schoon te maken.
- Installeer steungrepen in de badkamer. Laat ze professioneel installeren. Vertrouw niet op grijpstangen met zuignappen om je gewicht te houden.
- Voeg veiligheidstreden toe aan je badkuip of overweeg om je bestaande bad en douche om te bouwen tot een inloopbad en een inloopdouche.
- Investeer in een verwarmd handdoekenrek met automatische uitschakelfunctie om je handdoeken op te warmen en de kou te verdrijven.
- Verplaats je toiletartikelen en medicijnen naar een toegankelijke, gemakkelijk te bereiken plek.
12. Maak je bed extra comfortabel
Rust is belangrijk, dus zorg voor een aantal gezellige aanpassingen om thuis ouder te worden. Zo kun je bijvoorbeeld een telefoon bij het bed zetten voor het geval je midden in de nacht hulp nodig hebt – of misschien wil je gewoon vanuit bed met een geliefde kletsen. Zorg voor een groot nachtkastje met voldoende ruimte voor je nachtelijke benodigdheden. Overweeg bedhekken als thuisaanpassing voor senioren om te voorkomen dat je uit bed rolt en om ’s ochtends rechtop te kunnen zitten. Misschien wil je ook wat opvulling aanbrengen op scherpe hoeken.
Voor het aanpassen van je huis kan wat extra apparatuur nodig zijn om de veiligheid van je dierbare te garanderen. Deze items kunnen worden toegevoegd als de behoeften thuis veranderen. Afhankelijk van het budget kun je misschien hulp krijgen van waiver programma’s.
Hulptechnologie
Naast de vele thuisaanpassingen die tegenwoordig beschikbaar zijn, kan ondersteunende technologie een geweldige oplossing zijn die eenvoudiger te implementeren is en geen permanente veranderingen aan je huis vereist. Van thuisbewakingssystemen die een verzorger kunnen vervangen voor een meer onafhankelijke oudere, zoals medische waarschuwingssystemen, thuisbewakingssystemen en activiteitenbewakingssystemen, tot hulpmiddelen voor zitplaatsen, er is een overvloed aan betaalbare hulpmiddelen voor mensen die hun veiligheid willen vergroten terwijl ze thuis ouder worden.
Medische waarschuwingssystemen
Een van de meest waardevolle hulpmiddelen voor iemand die thuis ouder wordt is een medisch waarschuwingssysteem. Medische waarschuwingssystemen bewaken ouderen met een verhoogd risico en nemen contact op met vooraf ingestelde contactpersonen en hulpdiensten als ze vallen of als er op de alarmknop wordt gedrukt.
Deze alarmsystemen zijn verkrijgbaar als eenvoudig te gebruiken smartphone-apps en als draagbare apparaten zoals een halsketting of armband. De draagbare stijlen worden meestal aangesloten op een thuisbasis die eenvoudig aan de muur kan worden bevestigd of op een vlakke ondergrond kan worden geplaatst. Veel alarmen hebben tweewegluidsprekers, zodat directe communicatie mogelijk is tussen de drager en zijn of haar contactpersoon voor noodgevallen, en sommige werken als een deurbel en laten een alarm in de thuisbasis afgaan als de knop wordt ingedrukt.
Een medisch alarmsysteem kan een goedkoop maar levensreddend hulpmiddel zijn, of je nu thuisverzorgers hebt, in een instelling voor begeleid wonen woont of alleen thuis ouder wordt.
Slimme thuisapparaten
Spraakgestuurde thuisapparaten zoals Amazon Echo en Google Home zijn geweldig voor de gewone gebruiker die hulp wil bij automatische verlichting, herinneringen voor medicijnen en afspraken, toegang tot je media, het bellen van je vrienden en het eenvoudig bestellen van boodschappen en huishoudelijke producten als ze op zijn. Je kunt ook slimme deurbellen bij je voordeur installeren die verbinding maken met Alexa en verschillende functies bieden, zoals videobewaking, aangepaste beltonen (ook om roofdieren af te schrikken) en tweeweggesprekken. Deze apparaten zijn eenvoudig in te stellen en maken verbinding met een app op je smartphone waar je je persoonlijke instellingen kunt instellen.
Persoonlijke bewakingsapparatuur
Persoonlijke controleapparaten zoals de high-tech FitBit Ultra kunnen je helpen om je activiteitenniveau bij te houden, maar ook hoeveel slaap je krijgt, je waterinname en meer gezondheidsgerelateerde functies.
Slimme verlichting
Slimme verlichting is een andere uitstekende onafhankelijkheidsbooster. Als je ’s nachts wakker wordt om naar het toilet te gaan, neemt automatische verlichting de stress weg van het rondstrompelen tot je bij het lichtknopje bent. Er zijn gemakkelijk aan de muur te bevestigen draadloze lampjes op de markt voor maar een paar dollar per stuk die oplichten als je langsloopt. Er zijn ook veel systemen verkrijgbaar die zorgen voor geplande verlichting die je instelt met de Alexa of Google Home apps van je smartphone.
Ondersteunende stoelen
Voor een comfortabele lift om uit je favoriete fauteuil te komen, kun je een elektrische of zelfaangedreven tilstoel overwegen, die je langzaam naar voren kantelt om je in een staande positie te helpen. Deze stoelen, vaak omhuld met dik traagschuim, kunnen op een bank, stoel of bureaustoel worden geplaatst en zijn comfortabel om uren in te zitten.
Een steuntje in de rug kan niet alleen je onafhankelijkheid vergroten, maar heeft ook voordelen voor je gezondheid: na een lange, vermoeiende dag kunnen pijnlijke spieren gemakkelijk overbelast raken door je in te spannen om op te staan, en angst om jezelf pijn te doen door te proberen op te staan kan de uitputting verergeren en je gewoon ellendig maken. Investeren in een dagelijks hulpmiddel zoals een tillift kan een goed idee zijn om het je zo lang mogelijk comfortabel te maken in je eigen huis.
Liften
Een zwenkheftafel is een apparaat dat bedoeld is om elektrische of handmatige hulp te bieden bij het opstaan uit een liggende positie, zoals uit een bad of bed. Voor het gebruik van een volledige lift kan hulp van een zorgverlener nodig zijn, hoewel er volgens reviews ook een paar producten verkrijgbaar zijn die je zelf kunt bedienen.
Andere soorten tilliften zijn bijvoorbeeld een zit-naar-sta-lift, die van onschatbare waarde kan zijn als een tilstoel niet de stabiliteit biedt die je zoekt. Deze apparaten blijven meestal op één plek staan, bij je favoriete stoel, en helpen je om op te staan. Sommige liften zijn gemotoriseerd en je hoeft je alleen maar vast te houden, bij andere moet je handmatig aan de handgrepen pompen om jezelf omhoog te trekken, zodat je jezelf niet verliest.
Als deze aanpassingen aan je huis niet genoeg hulp bieden om zelfstandig te kunnen blijven wonen, is het misschien verstandiger om een bejaardencentrum te bezoeken. Geen enkele technologie biedt hetzelfde zorgniveau als een woongemeenschap, waar bewoners standaard hulp krijgen bij alle dagelijkse activiteiten.
Veilig en comfortabel ouder worden
Thuis ouder worden is een steeds groter wordende beweging die oudere mensen in staat stelt hun onafhankelijkheid op te eisen terwijl ze in het comfort van hun eigen huis kunnen blijven wonen. Zelfs als jij of een familielid nog in goede gezondheid verkeert, kan ouder worden onvoorziene uitdagingen met zich meebrengen die zelfs eenvoudige dagelijkse activiteiten moeilijk maken.
Bereid je voor op deze uitdagingen als je ouder wordt door je huis aan te passen met een universeel ontwerp en toegankelijkheid in gedachten. De functionaliteit en veiligheid van je huis zullen net zo goed verouderen als jij. Met aanpassingen en veiligheidsmaatregelen in huis kunnen jij en je dierbaren elke levensfase doorkomen.
