Onze leefwereld vertoont steeds meer digitale trekjes. Er zijn maar weinig aspecten van het leven die nog geheel offline en tech-vrij verlopen. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat de digitalisering een unieke rol heeft gespeeld in het versterken van onze betrokkenheid en in de manier waarop we naar de wereld kijken. Mensen hebben nu toegang tot een schat aan informatie en tools waarmee ze zich verbonden voelen met gebeurtenissen overal ter wereld. De gebeurtenissen van 11 september 2001 voelden wellicht nog huiveringwekkender aan doordat alles overal ter wereld live te volgen was. Het digitale verhaal is er echter niet alleen een van huivering, maar heeft ook een positief kantje. Zo kunnen we bijdragen aan verandering, ook als die duizenden kilometers verderop nodig is.
Digitalisering en ontwikkeling tot wereldburgers
Dankzij het internet en de opkomst van sociale media zijn de grenzen tussen landen en gemeenschappen vervaagd. Van klimaatverandering tot mensenrechten, de publieke belangstelling en betrokkenheid voor wereldwijde thema’s is de afgelopen jaren exponentieel gegroeid. Burgers voelen zich meer dan ooit verantwoordelijk om actie te ondernemen en invloed uit te oefenen. Wat vroeger een ver-van-mijn-bedshow was, nemen we nu samen met de smartphone mee naar bed. Dit zet burgers aan om ook actief deel te nemen aan online campagnes, digitale petities te ondertekenen en bewustzijn te creëren. Digitale platforms helpen individuen en groepen dan ook om deze problemen onder de aandacht te brengen en mobiliseren miljoenen mensen die anders onbereikbaar zouden zijn.
De crisis in Gaza beroert de gemoederen
Een recent voorbeeld van deze mondiale betrokkenheid betreft de voortdurende spanningen in Gaza. In deze gebieden lijden gezinnen en kinderen onder de gevolgen van geweld, wat grote humanitaire hulp vereist. Organisaties zoals UNICEF spelen hierin een cruciale rol. Ze zijn niet alleen actief op het terrein, maar ook digitaal actief. Via hun website, via sociale media en via allerlei digitale campagnes proberen ze voortdurend om het publiek te bereiken en de wereld over de lokale noden te informeren. Hierdoor kunnen ze mensen aanspreken en mobiliseren, wat nodig is om hulpacties te financieren. Het hoeft niet te verbazen dat men bij Google-zoektermen als donation Gaza al snel uitkomt op de website van UNICEF. De digitale aanwezigheid is er dus om de wereld te informeren, om te mobiliseren en om de broodnodige middelen te vergaren.
Massamedia maken het verschil
Geheel nieuw is dit alles zeker niet. Met de opkomst van de massamedia, te beginnen met televisie, kwam de harde realiteit van verafgelegen conflicten voor het eerst onze huiskamers binnen. Voor velen veranderden die beelden bijvoorbeeld hun kijk op de Vietnamoorlog. Zo ontketenden ze wereldwijd protesten. Voor het eerst zag men dagelijks het leed dat moderne oorlogsvoering brengt voor de lokale bevolking. Onder meer het beeld van Phan Thị Kim Phúc, ook bekend als het napalmmeisje, is in het collectieve geheugen van een volledige generatie gegrift.
Vanaf de jaren 2000 en zeker de jaren 2010 speelt het internet een steeds belangrijkere rol in de berichtgeving over oorlogen en crises. Een eerder voorbeeld is dat van de Syrische burgeroorlog en de Arabische Lente in het algemeen. Door de toegang tot sociale media konden burgers en activisten zelf verslag doen en beelden delen van de situatie ter plaatse. Platforms zoals Twitter, Facebook en YouTube speelden een grote rol bij het verspreiden van deze informatie. Dit directe contact met gebeurtenissen op het terrein gaf de internationale gemeenschap een ongefilterde blik op de realiteit van het conflict. De publieke opinie werd hierdoor sterker beïnvloed, terwijl het ook actievoerders in andere landen inspireerde.
